เฉียวพี: จดหมายที่มีชีวิต เงินที่เชื่อมสายใย

เฉียวพี: จดหมายที่มีชีวิต เงินที่เชื่อมสายใย เป็นหนังสือที่นำเสนอประวัติศาสตร์และคุณค่าของ “เฉียวพี” หรือ “จดหมายโพย” จดหมายพร้อมเงินที่ชาวจีนโพ้นทะเลส่งกลับไปยังครอบครัวและญาติพี่น้องในบ้านเกิด โดยเฉพาะในมณฑลกวางตุ้ง อันเป็นถิ่นฐานสำคัญของชาวจีนที่เดินทางออกไปทำมาหากินในต่างแดน
หนังสืออธิบายพัฒนาการของการรับส่งเฉียวพี ตั้งแต่ยุคที่อาศัย “สุ่ยเค่อ” เป็นผู้นำเงิน จดหมาย และสิ่งของข้ามทะเล จนพัฒนาเป็นโพยก๊วนและกิจการรับส่งเฉียวพีที่มีเครือข่ายเชื่อมโยงชุมชนชาวจีนโพ้นทะเลกับบ้านเกิด ทั้งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และภูมิภาคอื่นของโลก
เนื้อหายังสะท้อนให้เห็นว่า เฉียวพีมิได้เป็นเพียงเครื่องมือในการส่งเงินหรือสื่อสารข่าวคราว หากเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่บันทึกชีวิต ความคิด และความสัมพันธ์ของผู้คน ทั้งความกตัญญูต่อบุพการี ความผูกพันต่อคู่ชีวิตและบุตรหลาน ความระลึกถึงบรรพบุรุษ ตลอดจนความรักและความผูกพันต่อบ้านเกิด
นอกจากนี้ หนังสือยังชี้ให้เห็นบทบาทของเงินเฉียวพีต่อระบบเศรษฐกิจและการเงินในจีนตอนใต้ ทั้งการค้าระหว่างประเทศ ร้านรับแลกเงิน ธนาคาร การลงทุนในกิจการอุตสาหกรรมและอสังหาริมทรัพย์ ตลอดจนการนำเงินจากชาวจีนโพ้นทะเลกลับไปสนับสนุนการศึกษา การสาธารณกุศล การบรรเทาภัยพิบัติ และกิจการเพื่อส่วนรวมในบ้านเกิด จึงกล่าวได้ว่าเฉียวพีเป็นทั้งประวัติศาสตร์ของการเคลื่อนย้ายเงินทุนและประวัติศาสตร์สังคมของชาวจีนโพ้นทะเลในเวลาเดียวกัน
เอกสารเฉียวพียังมีคุณค่าในระดับนานาชาติ โดย “จดหมายเหตุเฉียวพี” ได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีความทรงจำแห่งโลก (Memory of the World)ขององค์การยูเนสโกใน ค.ศ. 2013 สะท้อนความสำคัญของเอกสารเหล่านี้ในฐานะมรดกความทรงจำของมนุษยชาติ

เฉียวพี: จดหมายที่มีชีวิต เงินที่เชื่อมสายใย ประกอบด้วย อารัมภบท เนื้อหาหลัก 5บท และบท ส่งท้าย ได้แก่

• • อารัมภบท กล่าวถึงภูมิหลังของชุมชนชาวจีนโพ้นทะเลจากเตี่ยซัว เค่อจยา และอู่อี้ในมณฑลกวางตุ้ง การเดินทางออกสู่ต่างแดน ตลอดจนกำเนิดและพัฒนาการของเฉียวพี สุ่ยเค่อ และโพยก๊วน
• • เห็นอักษรดุจพบหน้า สายเลือดผูกพันลึกซึ้ง นำเสนอเฉียวพีในฐานะสายสัมพันธ์ที่เชื่อมผู้จากบ้านเกิดกับครอบครัวและญาติพี่น้อง แม้อยู่ห่างกันคนละประเทศหรือคนละทวีป จดหมายและเงินที่ส่งกลับบ้านจึงเป็นทั้งข่าวคราวและเครื่องแสดงความรับผิดชอบต่อครอบครัว
• • เงินจากหยาดเหงื่อแรงกาย ข่าวคราวส่งผ่านจดหมาย กล่าวถึงชีวิตและความยากลำบากของชาวจีนที่เดินทางออกไปทำงานในต่างแดน ตั้งแต่แรงงานในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จนถึงผู้ที่เดินทางไปในช่วงกระแสตื่นทองและการสร้างทางรถไฟในสหรัฐอเมริกา พร้อมทั้งพัฒนาการของการส่งเงินและจดหมายกลับบ้าน
• • ประเทศแห่งจริยา ประชาเปี่ยมคุณธรรม สะท้อนคุณค่าทางจริยธรรมที่ปรากฏในเฉียวพี ทั้งความกตัญญูกตเวทีต่อบุพการี ความเคารพระลึกถึงบรรพบุรุษ ความคะนึงหาต่อคู่ชีวิต ความรักต่อบุตรหลาน และความผูกพันต่อบ้านเกิดและมาตุภูมิ
• • สัตย์ซื่อคือพื้นฐาน หนึ่งคำมั่นพันตำลึงทอง อธิบายบทบาทของความซื่อสัตย์และความไว้วางใจในระบบเฉียวพี ตลอดจนบทบาทของเงินจากชาวจีนโพ้นทะเลต่อการค้า ระบบการเงิน ร้านรับแลกเงิน ธนาคาร อุตสาหกรรม การคมนาคม และการลงทุนในบ้านเกิด
• • สืบสานวัฒนธรรม รังสรรค์บ้านเกิดเมืองนอน กล่าวถึงการนำทรัพยากรและเงินทุนของชาวจีนโพ้นทะเลกลับมาพัฒนาบ้านเกิด ทั้งด้านการศึกษา การสงเคราะห์ผู้ประสบภัย กิจการสาธารณกุศล และการสนับสนุนกิจการเพื่อสังคมและประเทศ
• • บทส่งท้าย สรุปความหมายและคุณค่าของเฉียวพีในฐานะระบบการสื่อสาร การเงิน และเครือข่ายทางสังคมที่เชื่อมชาวจีนโพ้นทะเลกับบ้านเกิด ตลอดจนคุณค่าทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน